S T R E S
8/4/2006 · Kategori: YonetimveOrganizasyon
S T R E S
Stres kavramı Latince’ de “estrica”, eski Fransızca ‘da “Estrece” sözcüklerinden gelmektedir.Stres kelimesini Türkçe’ye çevirmek ancak anlamından fedakarlık yapmakla mümkündür.Çünkü stres yaygın olarak kullanıldığı gibi , sıkıntı, üzüntü, problem, zorlanma , endişe, gerginlik, dert, kaygı, kelimelerinin ifade ettiğinden daha fazla ve daha farklı bir anlama gelmekte ve yerine göre yukarıda sayılanlara yol açmaktadır.
Kavramı ilk kez ortaya atan Hans Selye stresi , organizmanın her türlü değişmeye özel olmayan (yaygın ) tepkisi olarak tanımlamıştır.Bu tanıma göre stres, memnuniyet verici olup olmadığına bakılmaksızın her türlü isteme bedenin uyum sağlamak için gösterdiği yaygın tepkisidir.Tanımda stres tepkisinin uyanmasında hem memnuniyet verici hem de sıkıntılı oluşumların etkili olduğu işaret edilmektedir.İnsan bedeni genel olarak zevkli ve zararlı olaylar arasındaki farkı ayırd etmez.Her iki durumda da beden işlevini yerine getirmektedir.bu nedenle hem memnuniyet verici hem de olumsuz uyaranlar altında bedenin gösterdiği stres tepkisi aynıdır.
1. S T R E S V E K İ Ş İ L İ K
Bireylerin kişilikleri ,stresten etkilenme düzeylerini doğrudan etkilemektedir.Örgütteki bireylerin kişilikleri de iş hayatından kaynaklanan stresten etkilenme düzeylerini etkiler.
Kişilik , insanın bir bütünlük içinde süreklilik gösteren davranış özellikleri ve çevresine uyum biçimidir.Bu anlamda kişilik deyimi insanın dış görünüşü , kendi benliğini kullanma biçimi , ölçülebilir iç ve dış özelliklerini , kendi arasında uyum sağlamasını , dış etkilere uyarlanmasını , durağanlaşmış davranışlarını kapsar.Bu çerçevede insan kişilik tiplerinin farklı bir sınıflaması yapılmıştır.Buna göre ,A ve B tipi kişilik kavramı ortaya konulmuştur.
A Tipi Kişiliğin Davranış Özellikleri :
A tipi davranış özellikleri ,genellikle acele konuşmak,hızlı yemek,sırada beklemekten nefret etmek, zamanın elverdiğinden daha fazla etkinlikle dolu bir programa sahip olmak , zamanı boşa harcamaktan nefret etmek , aynı anda birden çok şeyi yapmaya çalışmak,yavaş insanlara karşı tahammülsüzlük ,dinlenme , dostluk veya zevk verici şeyler için çok az zaman ayırmaktır.
A tipi insan , yüksek sesle ve çabuk konuşur, alıntı, göze batan sözcükler kullanır,özellikle vurgulamak istediği sözcükleri tekrarlar ve başkaları konuşurken sık sık sözünü keser
A tipi davranış biçiminin birinci derecedeki özellikleri , ümitsizce zamana karşı koyma duygusu ve kolayca uyandırılabilen düşmanlık duygusudur .Sürekli bir şekilde en kısa sürede en fazlasını başarma cabası olan A tipi insanı, diğer insanlara karşı şiddetli huzursuzluk öfke ve sabırsızlık gösterir.İkinci derecede belirgin özellikleri ise aşırı titizlik, yarışmacılık, diğer insanlar ve çevreyi kontrol etme isteğidir. Bir diğer özellikleri ise duygusal tükenme, kendine zarar verme eğilimi, tehlike ve riske girme gibi saklı özellikleridir.
A tipi kişilik özelliklerine sahip olan kişiler ,B tipine oranla 2 –3 kat daha fazla olasılıkla kalp hastalıklarına ve buna bağlı damar hastalıklarına yakalanma riskine sahiptirler. Ölümlerin % 43 – 44 ‘ ü bu nedenden kaynaklandığı yapılan bilimsel araştırmalar sonucunda ortaya çıkmıştır.Bu durum stresin ne denli önemli olduğunu ortaya koymaktadır.
B Tipi Kişiliğin Davranış Özellikleri :
A tipi bireyin tam karşıtı olan bireylerin davranış özellikleri B tipi olarak adlandırılmıştır.B tipi insanları katı kurallardan arınmış ve esnektirler.Zamanı sorun etmezler , rahat ve sabırlıdırlar.Kolaylıkla sinirlenmez ve tedirgin olmazlar, yaptıkları işten zevk almayı bilirler.İşleriyle ilgili rahatlıkları nedeniyle suçluluk duygusuna kapılmazlar.Sakin ve düzenli çalışırlar.B tipi kişiler rekabetten fazla etkilenmeden , sağlığını bozmadan mücadele ederler, B tipi davranış özellikleri gösteren kişilerde de bazı A tipi davranışlar görülebilir.
A tipi insanın tersine B tipi kolay yaşayan bir tiptir, oldukça rahat davranır.Zamanla pek ilgilenmez ve hayatın tek anlamının başarılı olmadan geçtiği prensibini benimsemezler.Başkaları ile yarışa girmezler, konuşmaları bile daha rahat ve sakindir.B tipi kendinden ve başkalarından emin tiptir.
Kalıcı Bağlantı Yorum (0) Yorum yaz!Arkadasina Gönder!
0 yorum yazilmistir