İŞ KAZASI
8/4/2006 · Kategori: is hukuku
1. İŞ KAZASI:
506 sayılı S.S.Kanununun, 11. maddesinin (A) bendinde, iş kazası , aşağıdaki hal ve durumlardan birinde meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan “bedence” veya “ruhça” arızaya uğratan “olay” dır.
a) Sigortalının iş yerinde bulunduğu sırada ,
b) İşveren tarafından yürütülmekte olan iş dolayısıyla,
c) Sigortalının , işveren tarafından görev ile başka bir yere gönderilmesi yüzünden asıl
işini yapmaksızın geçen zamanlarda ,
d) Emzikli kadın sigortalının çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda ,
e) Sigortalının, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere toplu olarak götürülüp
getirmeleri sırasında.
İŞ KAZASININ UNSURLARI :
İş kazasının unsurları sırasıyla;
-sigortalı olma
-kaza geçirme
-zarara uğrama
-uygun illiyet ilişkisi
bulunması şeklindedir.
iŞ KAZALARININ NEDENLERİ:
1-Emniyetsiz Hareketler
Emniyetsiz hareketler, işgücünden kaynaklanmakta ve iş kazalarına %80 oranında neden olmaktadır. Emniyetsiz hareketler aşağıda özetlenmektedir.
-Bir işte yetersiz olarak çalışmak,
-Kendisine ait olmayan işe karışmak,
-Emniyetli olmayan hızla çalışmak,
-Emniyet araçlarını işlemez duruma getirmek,
-Emniyetli olmayan teçhizatı kullanmak veya emniyetli teçhizatı emniyetsiz biçimde
kullanmak.
-Emniyetsiz şekilde yığma, doldurma , karıştırma veya toplamak
-Emniyetsiz durum almak
-Tehlikeli veya hareket halindeki teçhizat üzerinde çalışmak( çalışan makineler
üzerinde bakım onarım ve temizlik yapmak)
- Kaba şaka yapmak , kızdırmak,
- Kişisel koruyucuları kullanmamak
-
2-Emniyetsiz Durumlar(Şartlar)
Emniyetsiz şartlar, iş kazalarına % 20 oranında neden olur ve işyerlerindeki (yönetim ve fiziksel ortam) hata ve ihmallerden kaynaklanır. Emniyetsiz şartlar aşağıda özetlenmiştir.
-Yetersiz koruyucu korkuluk,
-Kusurlu araç teçhizat veya gereçler,
-Güvensiz planlama, inşaat ve konstrksiyon,
-Çalışma yerinin iyi incelenmemesi,
-Uygun olmayan ışıklandırma,
-Uygun olmayan giyimler.(uzun saç, elbise v.b.)
Ayrıca, aşağıda sıralanan kişilik özellikleri de iş güvenliğini bozar. Ancak, bu nedenler yalnızca işgücünden kaynaklanmaz. Yöneticilerin de payı vardır.
-Kişisel Faktörler
Fiziksel eksiklik, hastalık, bilgisizlik, zeka seviyesi, işe uygun olmama, işi sevmeme, utanma, aşırı gurur, hırs, sinirlilik, sabırsızlık, kararsızlık, aşırı cesaret gibi bedensel ve psiko- sosyal faktörler iş kazası ve meslek hastalıklarına neden olur.
Yönetimsel Faktörler
Sorumluluk ve yetkilerin belirlenmemesi, çift sorumluluk, çelişkili emir, sorumluluktan kaçınma, kuralların belirlenmemesi ya da yeterince duyurulmaması, haberleşme kopukluğu, iş akışında düzensizlik, denetim eksikliği, bakım onarım yetersizliği, uygun olmayan eleman görevlendirme, işgücü eksikliği gibi pek çok etken iş kazalarını davet eder.
3- Doğal Afetler
Öte yandan ender olmakla birlikte deprem, fırtına, su baskını gibi doğal olaylar da iş kazası faktörleridir.Ancak, genellikle güvensiz koşullar kapsamında değerlendirilir.