İŞ KAZALARI VE MESLEK HASTALIKLARI :(1)
8/4/2006 · Kategori: is hukuku
İŞ KAZALARI VE MESLEK HASTALIKLARI :(1)
Kaza; Önceden dikkate alınmamış , planlanmamış, güvensiz hareket ve şartlardan meydana gelen, bir faaliyeti veya çabayı kesintiye uğratan, durduran ve insanın, malzeme, makine, alet ya da sistemin zarar görmesiyle sonuçlanan bir olaydır.
1. İnsanın Tabiat ya da Sosyal Evrim Karşısındaki Zayıflığı:
İnsanın tabiat karşısındaki fiziksel ve sosyal yapısından kaynaklanan zayıflığı kazanın ilk sebebidir. Eğer insanların tabiat karşısında zayıflığı olmasaydı kaza olmazdı.Bu halde tüm kazaların ilk sebebi budur ve tabiatta kaza yapısal bir olaydır, tam bir kesinlikle önlenemez.
2. Kişisel Özürler:
Dikkatsizlik, pervasızlık , önemsemezlik, sinirlilik , ihmal gibi kişisel özürler kazaların ikinci sebebidir. Bu kusurlar insanın tabiat karşısında zayıflığının kişisel yönüdür. Yanlış ve gereksiz bir hareket yapıp kaza olması için böyle bir sebebin bulunması şarttır.İnsanların bu beşeri zayıflıkları eğitim ve disiplinle kısmen düzeltilebilir.
3. Güvensiz Hareketler ve Şartlar:
İnsanın kişisel özürleri olması her zaman için kazaya uğramasını gerektirmez.Bir insanın dikkatsiz çalışma alışkanlığının bir kazaya neden olabilmesi için çalışması sırasında dikkatsiz bir hareket yapmış olması gerekir, kazanın asıl nedeni de iş başında yaptığı bu yanlış davranıştır.Diğer taraftan çalıştığı makinede koruyucu elamanların bulunmayışı işyerinde güvensiz şarttır.Bu da kaza sebebi olabilir. İşçi yanlış bir hareket yapmasa veya işyerinde güvensiz bir durum olmasa , çalışanın dikkatsiz oluşu bir kazanın olması için yeterli olamaz, kaza olayının meydana gelmesi için bu üçüncü sebepte bulunmalıdır.
4. Kaza Olayı:
Belirtilen üç unsurun arka arkaya dizilmesi de kazanın olması için yeterli olmaz. Önceden planlanmayan ve bilinmeyen, zarar vermesi olası bir olayın da meydana gelmesi gereklidir.Yaralanma ya da zararın meydana gelmesi, yani bütün unsurlarıyla gerçekleşebilmesi için “kaza olayı” da mevcut olmalıdır.
5. Yaralanma (zarar ve hasar):
Kaza zincirinin son halkasıdır. Bir kaza olayının özellikle Kanun ‘da ki kaza tarifindeki duruma gelebilmesi için bu safhanın da tamamlanması gerekir.
ÖRNEK:
Bir atölyede asma katın parmaklığı yanında bırakılan bir anahtar, oradan geçen bir işçinin ayağına çarparak o anda alt katta çalışmakta olan bir başka işçinin üzerine düşüp yaralanmasına sebep olmuştur.
Bu olayda 5 temel sebep şu şekilde sıralanır.
1.Tabii Durum:
Yaralanan işçinin anahtardan daha zayıf fiziki yapıya sahip olmasıdır.
2 .Kişisel Özür:
İki işçinin dikkatsizliğidir.Birinin anahtarı kenara yakın şekilde bırakması, diğer işçinin de buna çarpmasıdır.Olaya benliklerinde bulunan dikkatsizlik kusuru sebep olmuştur.
3. Güvensiz Hareketler ve Şartlar:
Güvensiz hareketler ;
· İşçinin anahtarı düşecek yerde bırakmış olması,
· Diğer işçinin çarpması,
· Yaralanan işçinin baret giymemiş olması ,
Güvensiz Şartlar:
Asma kat parmaklığının altında “saçak” bulunmaması
Alt kattaki işçiye baret verilmemiş olması
4. Kaza Olayı:
Anahtarın üst kattan aşağıya düşmesidir.
5. Yaralanma :
Anahtarın alt katta bulunan bir kimseye isabet etmesidir.
Kazaların temel nedenlerini açıklayan bu beş faktör şu gerçekleri ortaya çıkarmaktadır;
1. İnsanın tabiat karşısındaki zayıflığı ortadan kaldırılamaz, yani “ kazalardan kesinlikle kurtulmak imkansızdır.”
2. Her kazada muhakkak “insan unsurunun kusuru” vardır. Bundan kaçınılamaz.
3. İş güvenliğinin çalışma alanı “ güvensiz hareketlerin ve şartların azaltılması ya da ortadan kaldırılması ”dır.
